Başbakan, Ortadoğu’da barış için arabuluculuk yapıyor, ama İsrail’in AB Büyükelçisi Avi Primov sürpriz bir talebi dillendirdi. Primov, NTVMSNBC’ye, İsrail’in Batı Şeria’dan geri çekilmesi sürecinde Türkiye’nin Filistin’e muharip güç göndermesini önerdi.
İsrail’in AB büyükelçisi Avi Primov, geçtiğimiz günlerde, Alman gazetesi Süddeutsche Zeitung’a ilginç bir demeç verdi. İsrail’in Batı Şeria’dan geri çekilme sürecinde Türk ordusunun çözüm olabileceğini söyleyen Primov, BM’nin görüş farklılıkları nedeniyle başarılı olamayacağını belirtti; “Türkiye’nin Batı Şeria’ya muharip güç göndermesi güven sağlayabilir” dedi. Hem İsrail’in hem de Filistin’in Türkiye’ye saygı duyduğunu belirterek, Türkiye’nin Ortadoğu’da arabulucu olması gerektiğini söyleyen Primov, önerisinin detaylarını NTVMSNBC’ye anlattı.
İsrail’in eski Almanya Büyükelçisi ve aynı zamanda yazar olan Primov’a yönelttiğimiz sorular ve yanıtları şöyle:
Türk ordusunun Batı Şeria’da çözüm olabileceğini öneriyorsunuz. Neden Türkiye?
İsrail halkının çoğunluğu Filistin topraklarına sahip olmak istemiyor, ancak İsrail devleti güvenlik sebebiyle oralardan geri çekilemiyor. İsrail, Batı Şeria’dan ve Filistin topraklarından geri çekildiğinde uluslararası güce ihtiyaç duyulacak. İki tarafında Türkiye’ye duyduğu saygıdan ötürü ve güçlü bir orduya sahip olması nedeniyle Türkiye’nin güvenliği sağlayabileceğini düşünüyorum. Amerika böyle bir görevi kabul etmeyecek. İnsanların güvenini siyasi bir yetki sağlayacaksa eğer, o zaman NATO bağlantısıyla Avrupa Birliği olabilir. Fakat Avrupa sağlayabilir mi? Almanya ve Fransa’nın gücü yok. İngiliz askerleri o de topraklarda istenmiyor. Bana kalırsa askerler Avrupalı olmak zorunda değil, kısmen Avrupalı Müslüman olabilir. Bu nedenle öncelikle Türkiye’den yardım isterdim. Türkiye’nin bir çok avantajı var. Birincisi Müslüman bir ülke, ikincisi etkin bir lobiye sahip ve üçüncüsü ulusal tabanda arka kapısı olan Ortadoğu’da barış istiyor. Askerler kendi ülkelerinin istekleri doğrultusunda hareket ettiklerinde sonuçlar daha verimli oluyor. İsrail, Filistinlilere topraklarını bırakarak, Batı Şeria’dan geri çekilecek olursa eğer, güvenlik garantisi isteriz. Güney Lübnan’dan ve Gazze Şeridi’nden geri çekilirken usulüne göre hareket etmedik, bu yüzden terör olayları devam etti. Bu nedenle uluslararası bir orduya ihtiyacımız var. Ben, Türk ordusunu isterim. Filistin hükümeti ile birlikte çalışarak bu ordunun o bölgelerde güvence sağlaması gerekir. Sadece barış gücü olarak değil, muharip güç olarak. İsrail ve Filistin arasında kağıt üzerinde barış sağlanamaz. Artık muharip güç gönderilmesi gerekiyor. Filistin’de iç savaş var, Gazze Şeridi’ni Hamas’a kaptırdı, Batı Şeria’da neler olacağını kimse bilmiyor. Filistin kendisini koruyamaz iken kimseye güven sağlayamaz.
Bu görevi BM’nin üstlenmesi gerekmiyor mu?
BM başarılı olamaz. Başka ülkelerde de başarılı olamadığını görüyoruz. Muharip güç gönderemiyor. Ayrıca BM’de çeşitli görüşler çatışıyor. Örneğin, İran veya kökten dinci ülkeler Batı Şeria’ya asker göndermek istemez. Amerikalılar da istemiyor ve seçimlerden sonra da bir şey değişmeyecek.
ABD’nin Ortadoğu politikasını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Amerikalılar Ortadoğu’da tüm Arapları ve Müslümanları terörist olarak algılıyor. ABD’nin Ortadoğu politikasının değişebilmesi için ilk önce Amerikalıların tutumunun değişmesi gerekiyor. Eğer yeni başkanın görüşleri Bush’tan farklı olursa, Amerikalıların Ortadoğu ile ilgili yerleşmiş görüşlerini değiştirmesi gerekir.
ABD, Türkiye’yi neden arabulucu olarak görüyor?
Türkiye, ABD’nin müttefiki olsa da, Ortadoğu konusunda Türkiye’yi arabulucu olarak kabul ettiğini ve güvendiğini düşünmüyorum. Başbakan Erdoğan geçenlerde gizli bir misyon için Şam’ı ziyaret etti. Erdoğan, Suriye ve İsrail arasındaki müzakerelerde arabuluculuk yapıyor. ABD’nin bu durumdan memnun kalmayacağını düşünüyorum.
Türkiye Ortadoğu’da nasıl bir rol üstlenmeli?
Türkiye Ortadoğu’da daha aktif ve önemli bir rol oynamalı. Türkiye hem Ortadoğu’nun bir parçası hem de Avrupa’nın. İsrail ve Filistin, iki taraf da Türkiye’ye saygı duyuyor. Türkiye uzun bir tarihe sahip ve geçmişe baktığımızda Ortadoğu’nun yükünü sırtında taşımış bir ülke. Türkiye’nin PKK ile mücadelesi ne kadar negatif bir mücadele olsa da, Türk ordusunun bu konuda uzman olduğunun göstergesidir. Bu yüzden bence Türk ordusu Filistin topraklarında konuşlandırılmalıdır.
