Dünyanın en önemli organizasyonlarından biri olan EXPO 2015 yarışında İzmir kaybetti. 86 delegenin oyunu alan Milano EXPO’yu yapmaya hak kazandı. İlk gelen haberler İzmir’in kazandığı yönündeydi.
Dünyanın en büyük ve kapsamlı fuarına ev sahipliği yapmak için uzun süredir lobi ve tanıtım çalışmalarını sürdüren Türkiye’nin “Fuarlar şehri” İzmir, bu emeline ulaşamadı. EXPO 2015’e ev sahipliği yapma hakkını kazanarak, tam bir “uluslararası fuar kenti” konumuna kavuşmayı hayal eden İzmir, oylama sonucunda Milano’nun kazandığının açıklanmasıyla üzüldü.
Cumhuriyet Alanı’ndaki Sertab Erener ve Kıraç konseriyle EXPO kutlamaları sürerken, saat 19.04’te, İzmir’in oylamayı kazandığı haberi geldi.
Alanda toplanan kalabalık, bu haber üzerine alkışlarla sevinçlerini gösterdi ve konfetiler atıldı. Programın sunucusu Korhan Abay, karar üzerine İzmir Valisi Cahit Kıraç’ı sahneye çağırdı.
Vali Kıraç, İzmirliler’e “Bunu siz kazandınız, başarımızı beraber kutluyoruz. İzmir’in takımını kutluyorum. Cumhurbaşkanımız adına herkesi kutluyorum” dedi.
Bu sırada yetkililer, oylamanın sürdüğünü ve henüz resmi açıklama yapılmadığını bildirince Cahit Kıraç, konuşmasına ara verdi.
Kıraç’ın konseriyle program sürerken, bu kez saat 19.35’te resmi açıklama geldi. 2015 yılındaki EXPO’yu İtalya’nın Milano kenti, 65’e karşı 86 oyla kazandı.
Korhan Abay, birkaç televizyonun altyazı geçerek İzmir’in kazandığını duyurduğunu, bunun erken gelen bir “1 Nisan şakası” olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
VALİ KIRAÇ: PES ETMEK YOK
Daha sonra vali Kıraç, sahneye yeniden çıkarak vatandaşlara seslendi.
İzmir’in, EXPO’nun en güçlü adayı olmayı sürdürdüğünü belirten Kıraç, “Pes etmek yok, üzülmeyin, azmimiz artacak. Bu haksız kararı içimize çabuk sindiremeyeceğiz. Hepimize geçmiş olsun. EXPO yolundaki deneyimlerle daha güzel günlerde buluşacağız. Yeni ufuklara bakacağız. İzmir her durumda kazandı. Biz İzmirliler olarak bütün halinde çok güzel mücadele verdik. İzmir’in güzellikleri dünyanın her yerinde paylaşıldı” dedi.
Daha sonra vatandaşlar, alandan üzgün bir şekilde ayrıldılar.
KOCAOĞLU: İZMİR KAYBETSE DE KAZANDI
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, yaptığı yazılı açıklamada, EXPO 2015 için tüm Türkiye’nin aynı hedefe kilitlendiğini ve örnek bir dayanışma sergilediğini belirterek, şunları söyledi: “Tüm İzmirli vatandaşlarımız çok iyi bilsin ki, EXPO oylaması İzmir için bir son değil, aksine yeni bir başlangıç olacaktır. İzmir’in hızlı büyümeye ve dünya kenti olmaya yönelik vizyonu, yapılan uluslar arası tanıtımlarla yeni bir ivme kazanacaktır. Biz dünyada sağlık konusunda marka şehir haline gelebilme hedefimizden de vazgeçmiş değiliz.”
Açıklamasında İzmirlilere teşekkür eden Kocaoğlu, “Birlik ve beraberlik ruhunu yeniden kazanan İzmir, kaybetse de kazanmıştır” dedi.
İZMİR’İN EXPO SERÜVENİ
İzmir’in EXPO macerası, Türkiye’nin BIE’ye 2004 yılında üye olarak EXPO için adaylık hakkı kazanmasının hemen ardından başladı. BIE üyeliğinin ardından İzmir’in yerel yöneticileri, Türkiye’de bir EXPO düzenlenmesi durumunda İzmir’in organizasyona ev sahipliği yapma niyetini hükümete aktardılar.
İzmir’de EXPO düzenlenmesi fikrinin dile getirilmeye başlanmasının ardından, 2005 yılının mayıs ayında Ankara’da Dışişleri Bakanlığı Yurtdışı Tanıtım Daire Başkanı Necil Nedimoğlu başkanlığında düzenlenen toplantıda, geniş çaplı İzmir heyeti ile çeşitli devlet kurumlarının temsilcileri bir araya geldi.
İzmir heyetinin bu göreve talip olduğunu net şekilde dile getirdiği toplantıdan sonra Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, 2005 yılının haziran ayında BIE Genel Kurulunda “İzmir’in EXPO’ya ev sahipliği yapması konusunda niyet beyanında” bulundular.
2005 yılının yazı İzmir için ayrı bir önem taşıyordu. Olimpiyatlardan sonra dünyadaki en büyük spor organizasyonu olma özelliğini taşıyan Universiade’a ev sahipliği yapan İzmir, organizasyondan büyük bir başarıyla çıkarak artı puan kazandı.
İzmir, bir yandan da katılımcı ülkelerin temsilcilerine EXPO’ya da ev sahipliği yapma konusundaki kararını aktararak destek isteme olanağını buldu.
HÜKÜMET DESTEĞİ
İzmir’in 2015 EXPO adaylığı, hükümet tarafından başından beri “İzmir’in değil, Türkiye’nin projesi” olarak algılandı, özellikle de başvuru döneminde dışişleri bakanı ve başbakan yardımcısı olan Abdullah Gül’den büyük destek gördü.
BIE’nin merkezi Paris ve 2005 EXPO’sunun yapıldığı Japonya’nın Aichi kentine İzmir heyetleri tarafından yapılan ziyaretler, temaslar, İzmir adaylığı fikrinin daha da olgunlaştırılmasına katkıda bulundu.
İCRA KOMİTESİ OLUŞTURULDU
İzmir’in EXPO adaylığı çerçevesinde çalışmalar yapmak üzere, İzmir Ticaret Odası Başkanı Ekrem Demirtaş başkanlığında kurulan İcra Komitesi, daha önce EXPO düzenlemiş kentlerin deneyimlerini öğrenmek ve EXPO düzenleyecek ülkelerin çalışmalarını yerinde görmek için birçok kente ziyaretler düzenledi.
İzmir’in 2015 adaylığına ve bu adaylıkla ilgili işlemlerin Dışişleri Bakanlığı tarafından yerine getirileceğine dair Bakanlar Kurulu kararı Resmi Gazete’de yayınlanırken, Türkiye de 1 Aralık 2005 tarihinde BIE’nin en önemli birimi olan İcra Komisyonuna üye seçildi.
BIE Genel Sekreteri Vincente Gonzales Loscertales ise Türkiye ziyaretinde İzmir’in adaylığını destekleyen açıklamalar yaptı.
RESMİ BAŞVURU 2006’DA YAPILDI
İzmir, EXPO 2015’e resmi adaylık başvurusunu 3 Mayıs 2006 tarihinde yaparken, 2015 EXPO’su için “Herkes İçin Sağlık: Daha İyi Bir Dünya İçin Yollar” temasıyla adaylığını açıklayan ilk kent oldu.
BIE kuralları uyarınca, ilk adayın açıklanmasını takip eden 6 ay içinde diğer adayların da resmi başvurusunu yapması gerekiyordu. 3 Kasım 2006’ya kadar Sydney, Toronto, Milano ve Moskova’nın adının geçmesine karşın, aday olduğunu açıklayan tek kent Milano oldu.
Dışişleri Bakanlığı koordinasyonunda çok sayıda heyet, adaylığın açıklandığı günden son güne kadar BIE üyesi ülkeleri ziyaret ederek lobi faaliyetlerini sürdürdü.
İTALYA DENEYİMLİ
Dünyanın 7. büyük ekonomisi olan İtalya’nın sanayi ve ticaret başkenti olarak kabul edilen Milano, EXPO 2015 için EXPO’lar ve benzer organizasyonlar konusundaki deneyimini ön plana çıkaran kampanyalar yürütüyordu.
İzmir’in “Herkes İçin Sağlık: Daha İyi Bir Yaşam İçin Yeni Yollar” başlıklı temasına karşılık yarışa “Gezegenimizde Beslenme: Yaşam için Enerji” temasıyla katılan Milanolu yetkililer, gerek sunumlarında, gerekse tanıtım çalışmaları sırasında kentin böyle büyük bir organizasyon için gereken altyapıya şimdiden sahip olduğunu vurguladılar.
Türk tarafı, özellikle de İzmirli kurumların temsilcileri, İtalya’nın ön plana çıkardığı deneyimlilik tezinin, Milano için bir avantaj mı yoksa dezavantaj mı olacağını tartışmaya açmıştı.
İtalya ülke olarak 1906’da Milano, 1953’te Roma, 1954’te Napoli ve 1992’de Cenova olmak üzere 4 kez EXPO düzenlerken, “fuarlar kenti Napoli” ise 1933 ile 1996 arasında Uluslararası Sergiler Bürosu tarafından tescillenen 13 sergiye ev sahipliği yapma olanağı buldu. EXPO 2015’e ilişkin karar, sonucu deneyimin kazandığı tezini bir anlamda doğrulamış oldu.
Oylamanın ardından açıklama yapan Büyükelçi Solmaz Ünaydın, “Bugünkü seçim, gizli oylamayla yapılan bir seçim. Seçimin sonucu böyle oldu. Ama bugün gösterdiğimiz performansın, çabalarımızın çok başarılı olduğunu düşünüyorum. Elimizden geleni yaptığımızı düşünüyorum” dedi.
EYFEL KULESİ EXPO MİRASI
EXPO’lar, açık kaldıkları süre boyunca aldıkları ziyaretçi sayısı kadar, hazırlık aşamasında o kente, kentin dönüşümüne katkıları ve kentte ardında bıraktıkları kalıcı eserlerle de başarılı kabul ediliyor.
EXPO, İngilizce’de sergi anlamına gelen Exposition kelimesinden geliyor. EXPO, ilk kez 1851 yılında Londra’da yapıldı. 1876’daki buluşmanın adresi Philadelphia’ydı ve organizasyonda telefon, daktilo ve dikiş makinesi görücüye çıktı. 1893’de bu kez Chicago’da elektriğin sokak aydınlatmasında kullanılması fikri kabul gördü. 1939’da televizyon ve kadınların vazgeçilmezi naylon çorap dünyaya tanıtıldı.
EXPO organizasyonları, düzenlendikleri kentlere önemli miraslar da bıraktı. Paris’in sembolü Eyfel Kulesi 1889 yılında kentte düzenlenen dünya fuarının bir mirası oldu.
Kaynak : Ntv
