27 Haziran 2016 | Pazartesi

Tüfek, Mikrop ve Çelik

Shezofren Takıntılar

Orjinal adı 'Guns,Germs and Steel' olan yapıt, Kaliforniya Üniversitesi’nde coğrafya ve fizyoloji Profesörü olan Jared Diamond tarafından yazılmış. 1997 yılında kitabını yayımlanmış ve kitap aynı yıl Tübitak Yayınları‘ndan Türkçe olarak çıkmış.

Neden Avrupalılar Amerika'yı keşfetti de Amerikalılar Avrupa'yı keşfetmedi? " Bu basit sorunun ardında insanlığın MÖ 11.000'den günümüze tarihi gizli. Fizyoloji profesörü Jared Diamond, Tüfek, Mikrop ve Çelik' te, aklımıza gelmeyen, geldiğinde çocukça bulduğumuz soruların yanıtlarını araştırırken, tarımın başlamasından yazının bulunuşuna, dinlerin ortaya çıkışından imparatorlukların kuruluşuna, tarihin seyrini belirleyen pek çok önemli adımı ayrıntısıyla inceliyor. İnsan toplulukları arasındaki farklılıkların, eşitsizliklerin nedenlerini, temellerine inmeye çalışarak sorguluyor; günümüz dünyasını biçimlendiren etkenlerin izini sürüyor... Biyoloji, jeoloji, arkeoloji, coğrafya gibi değişik bilim dallarından beslenen, "Batılı" koşullanmalardan arınmış, geleceği gösteren bir tarih kitabı. 

Kitabın National Geographic tarafından çekilen belgeseli...

* Jared Diamond'ın, eşitsizliğin kökenlerini ortaya çıkartmak için yürüttüğü araştırma Papua Yeni Gine'nin yağmur ormanlarında başladı. Yeni Gine'de en azından kırk bin yıldır insanlar yaşamakta. Kuzey ve Güney Amerika kıtalarında olduğundan çok daha uzun bir süre. Yeni Gineliler dünyanın kültürel olarak en çeşitli ve uyum sağlayabilen insanlarından biri. Peki, neden modern Amerikalılardan çok daha fakirler?

Bu soru Diamond'a, otuz yıldan fazla bir süre önce, kumsalda karşılaştığı Yali adındaki, bir adam tarafından sorulmuştu.

“Beyaz adamın bu kadar çok kargosu varken, neden biz Yeni Ginelilerin bu kadar az?”

Yeni Gineliler kargo kelimesini, ülkelerine ilk defa batılılar tarafından getirilen eşyaları, tarif etmek için kullanmışlardı. Kargo birçokları tarafından beyaz adamın kudretinin bir kanıtı olarak görülüyordu. Kargoya neredeyse dinsel bir saygı ile yaklaşıyorlardı. 

Yali'nin sorusu gerçekten şaşırtıcıydı. Çok basit ve açık bir soru gibi görünüyordu. Kolay ve apaçık ortada olan, bir cevabı olmalıydı ama Diamond’ın bu sorunun cevabının ne olduğu konusunda hiçbir fikri yoktu. Batılı koloniciler tipik olarak gücün ırk tarafından belirlendiğine inanıyordu. Kendilerini yerli halktan genetik olarak, daha üstün görüyorlardı. Onlara göre,
batılıların bu kadar çok kargosu varken Yeni Ginelilerde bu kadar az olması, doğal bir şeydi. 

 

Yorumunuzu benimle paylaşın

En Yeniler

Shezofren Seçimler

Popüler

Shezofren Tasarımlar